Tại hội nghị chiều 24/3, nhiều ý kiến đề xuất điều chỉnh phương pháp kiểm tra khí thải động cơ
diesel để giảm rủi ro cho phương tiện. Tuy nhiên, Cục Đăng kiểm khẳng định cần tuân thủ nguyên
lý kỹ thuật và mục tiêu bảo đảm an toàn, môi trường.
Chiều 24/3, Cục Đăng kiểm Việt Nam tổ chức hội nghị trao đổi về công tác kiểm tra khí thải ô tô với sự tham gia của các cơ quan quản lý, hiệp hội và chuyên gia từ các trường đại học. Quang cảnh hội nghị. Đề xuất điều chỉnh quy trình để hạn chế rủi ro Tại hội thảo, các đại biểu thẳng thắn chỉ ra những nguy cơ tiềm ẩn trong quá trình đo khí thải đối với động cơ diesel theo quy định mới. Đại diện Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam cho rằng phương pháp kiểm tra hiện nay đối với động cơ xăng không gặp vướng mắc, nhưng với động cơ diesel vẫn còn bất cập. Theo các doanh nghiệp, việc yêu cầu đạp hết ga trong điều kiện không tải có thể gây ảnh hưởng đến động cơ, đặc biệt với xe cũ, làm tăng nguy cơ hư hỏng và phát sinh trách nhiệm cho đăng kiểm viên. Trước đó, ngày 19/3, Hiệp hội này đã kiến nghị điều chỉnh phương pháp đo, đề xuất chỉ đạp ga ở mức khoảng 50% hành trình (tương đương 2.000 - 3.000 vòng/phút) đối với xe thế hệ cũ nhằm hạn chế tác động tiêu cực đến động cơ. Đồng quan điểm, ông Đỗ Văn Bằng - Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô Hà Nội bày tỏ không ủng hộ việc đạp hết ga trong quá trình kiểm tra. Theo ông, chỉ cần thiếu kinh nghiệm, đăng kiểm viên có thể gây ra rủi ro cho động cơ, do đó cần nghiên cứu quy trình phù hợp hơn, đồng thời đề xuất chỉ tăng ga đến ngưỡng cần thiết rồi dừng lại. Cơ quan đăng kiểm: Phải đảm bảo đúng nguyên lý và tiêu chuẩn kỹ thuật Ông Nguyễn Tô An - Phó Cục trưởng Cục Đăng kiểm Việt Nam phát biểu. Giải đáp các kiến nghị, Phó Cục trưởng Cục Đăng kiểm Việt Nam Nguyễn Tô An khẳng định đề xuất giữ ga ở mức 2.000 - 3.000 vòng/phút đối với xe thế hệ cũ là chưa có cơ sở khoa học, không phù hợp với nguyên lý vận hành của động cơ diesel và cũng không tương thích với các tiêu chuẩn quốc tế. Theo phân tích, động cơ xăng điều chỉnh vòng tua thông qua lượng không khí (bướm ga), trong khi động cơ diesel kiểm soát hoàn toàn bằng lượng nhiên liệu phun vào buồng đốt. Vì vậy, việc áp dụng phương pháp đo của động cơ xăng (đạp giữ ga ổn định ở 2.000 - 3.000 vòng/phút) cho động cơ diesel là không chính xác. Cơ quan này cũng chỉ ra sự nhầm lẫn giữa trạng thái có tải và không tải. Khi xe vận hành có tải, dù chỉ đạp một nửa ga, động cơ vẫn phải phun lượng nhiên liệu lớn vào buồng đốt để thắng lực cản, đây là thời điểm phát sinh nhiều khí thải nhất. Ngược lại, khi xe ở trạng thái không tải, nếu chỉ đạp 1/2 hành trình ga, bơm cao áp chỉ cần cung cấp một lượng nhiên liệu nhỏ cũng đủ đạt vòng tua 2.000 - 3.000 vòng/phút, khiến khí thải trở nên “sạch giả”, không phản ánh đúng thực tế. Việc lập mốc so sánh ở dải vòng tua thấp này sẽ dẫn đến bỏ lọt hàng loạt phương tiện đã hư hỏng hệ thống kim phun, bơm cao áp làm sai lệch hoàn toàn kết quả kiểm tra khí thải và vô hiệu hóa mục tiêu bảo vệ môi trường. Đại diện Cục Đăng kiểm nhấn mạnh, phép thử gia tốc tự do thực chất là một bài kiểm tra áp lực nhằm đánh giá tổng thể tình trạng động cơ và các hệ thống liên quan (hệ thống bôi trơn, làm mát, hệ thống nhiên liệu,…). Việc vượt qua bài thử là cơ sở chứng minh phương tiện đủ điều kiện vận hành an toàn, nhất là trong các điều kiện khắc nghiệt như leo dốc hay chạy tốc độ cao. Siết chặt quy định ký cam kết, đảm bảo an toàn và trách nhiệm trong kiểm định khí thải Trước kiến nghị bỏ quy định yêu cầu chủ xe ký cam kết, lãnh đạo Cục Đăng kiểm Việt Nam cho biết đây thực chất là văn bản xác nhận tình trạng kỹ thuật giữa cơ sở đăng kiểm và chủ phương tiện, chủ yếu áp dụng với xe đã cũ, hệ thống điều tốc thiếu ổn định hoặc không có dữ liệu kỹ thuật từ nhà sản xuất. Việc này nhằm làm rõ các rủi ro tiềm ẩn sau khi đăng kiểm viên đã giải thích đầy đủ trước khi tiến hành kiểm tra bắt buộc. Cục Đăng kiểm khẳng định việc ký cam kết kiểm định khí thải xe diesel hoàn toàn mang tính tự nguyện của chủ xe, không phải yêu cầu bắt buộc. Cơ quan đăng kiểm nhấn mạnh, việc ký cam kết là hoàn toàn tự nguyện, chỉ áp dụng trong trường hợp nghi ngờ số vòng quay thực tế của động cơ có thể vượt quá giới hạn thiết kế, trong khi cơ sở đăng kiểm chưa có đủ dữ liệu đối chiếu từ nhà sản xuất. Trong trường hợp này, chủ xe được khuyến nghị kiểm tra, điều chỉnh phương tiện; nếu vẫn đề nghị kiểm định và đồng ý ký cam kết, đơn vị đăng kiểm mới tiếp tục thực hiện phép đo. Ngược lại, nếu có căn cứ cho thấy vòng quay thực tế của động cơ vượt quá giới hạn thiết kế, cơ sở đăng kiểm sẽ từ chối kiểm định khí thải, kể cả khi chủ xe đề nghị ký cam kết. Đồng thời, Cục Đăng kiểm khẳng định việc ký cam kết không loại trừ trách nhiệm chuyên môn của đăng kiểm viên và cơ sở đăng kiểm. Quy trình kiểm tra an toàn ban đầu như kiểm tra dầu bôi trơn, nước làm mát, phát hiện tiếng động bất thường phải được thực hiện nghiêm ngặt; nếu phát hiện dấu hiệu rủi ro, việc kiểm định sẽ dừng để chủ xe đưa phương tiện đi sửa chữa. Tại hội thảo, cơ quan này cũng thừa nhận tồn tại tình trạng một số đăng kiểm viên làm chưa đúng quy trình, yêu cầu chủ xe ký cam kết nhưng vẫn tiến hành kiểm tra dù phương tiện có dấu hiệu bất thường. Cục Đăng kiểm Việt Nam cho biết sẽ chấn chỉnh, xử lý nghiêm nhằm bảo đảm quy trình kiểm định minh bạch, an toàn và đúng quy định. Nguồn Tạp chí Bạn Đường
